3 juni - Oorkonde windrecht voor Vlaamse gouverneurs

 

3 juni 2016 – REScoop overhandigt oorkonde windrecht aan alle Vlaamse gouverneurs

In de aanloop naar de ‘global wind day’ houden de Vlaamse burgercoöperaties voor hernieuwbare energie – de REScoops(1)– op 3 juni 2016 een gezamenlijke windactie in de provinciehuizen te Antwerpen, Brugge, Gent, Hasselt en Leuven.

Ze overhandigen er de gouverneurs van de Vlaamse provincies een oorkonde. Daarin staat dat de wind van iedereen is, een gemeen goed is, een lokale natuurlijke rijkdom die voor iedereen toegankelijk moet zijn, en niet alleen voor de projectontwikkelaars en perceeleigenaars. De oorkonde kent daarom aan alle burgers van de provincie het burgerrecht toe voor het gezamenlijk oogsten van de omgevingsenergie voor eigen gebruik.

REScoop.Vlaanderen, de Vlaamse federatie van burgercoöperaties engageert zich daarmee om alle burgerinitiatieven die de omgevingsenergie willen oogsten volgens de internationale coöperatieve principes daarbij te ondersteunen, zoals ze zich reeds eerder engageerden bij de provincie Oost-Vlaanderen(2).

Wat vooraf ging:

De windrush : In 2012 stelde de overheid het landbouwgebied open voor windmolens, wat aanleiding gaf tot de windrush : een stormloop door de projectontwikkelaars op alle geschikte lokaties. Binnen de kortste keren lagen alle landbouwgronden onder ‘contract’, waardoor er letterlijk geen plaats meer is voor burgerinitiatieven. De windrush kelderde meteen ook het draagvlak voor windenergie bij de bevolking.

De windclaim : In 2015 claimde REScoop namens de burgers de wind boven Vlaanderen, om burgerinitiatieven rond hernieuwbare energie mogelijk te maken.

Het windrecht : ondertussen hebben diverse overheden het windrecht voor burgers en lokale gemeenschap democratisch vastgelegd in provincieraadbesluiten en gemeenteraadsbesluiten.

De provincie Oost-Vlaanderen(3) en de stad Eeklo(4)zijn voorbeelden van pioniers die willen dat windenergie zich niet ten koste van, maar wel ten voordele van de bevolking en lokale gemeenschap ontwikkelt. In Wallonie is er het ‘cadre de référence(5)’ dat 49,98% van windprojecten voorbehoudt voor participatie en burgers en lokale overheden. In Duitsland is er de energiewende waarin burgers hun rol kunnen opnemen. In Denemarken vormen burgercoöperaties ondertussen het fundament van de energietransitie. Ook de EU en de VN zijn voorstanders van meer burgerparticipatie en van het coöperatieve gedachtegoed(6).

Ondertussen:

Staat er 200 miljard euro op Belgische spaarboekjes @ 0,15% rendement, terwijl hernieuwbare energieprojecten een gegarandeerd rendement opleveren van 12% voor offshore windparken, 8% voor windturbines op land, en 5% voor zonneparken. Dit wordt gefinancierd met groenestroomcertificaten die burgers en KMO’s betalen via hun energiefactuur. Zo worden burgers verplicht om veel te betalen om hun eigen wind te laten oogsten door energiebedrijven die uit zijn op gegarandeerd rendement.

Om haar doelstellingen te halen wil Vlaanderen 1000 extra windturbines, dat is een investering van amper 1,5% van wat op onze spaarboekjes staat. Momenteel zijn amper 4% van de windturbines in Vlaanderen coöperatieve windturbines, waarbij zowel de installaties als de stroom in handen is van de burgers7. Omdat de geschikte gronden sinds de windrush onder contract liggen bij de grote marktspelers, kan daar enkel verandering in komen door een windbeleid ten voordele van de bevolking en lokale gemeenschap.

Wat volgt :

Het winddecreet : Al die lokale initiatieven tonen aan dat er voldoende democratisch draagvlak is voor een algemeen ‘burgerrecht voor het gezamenlijk oogsten van omgevingsenergie voor eigen gebruik’. Lokale overheden hebben de bevolking nodig bij het realiseren van klimaatplannen en burgemeesterconvenanten. Het is de hoogste tijd dat de Vlaamse overheid deze democratische beslissingen juridisch verankert in een winddecreet. Want rechtstreekse participatie zorgt voor lokale verankering, persoonlijke betrokkenheid en de opbrengst blijft in de lokale economie8.

Contactpersonen :

Niko Deprez    0477/551 307

Jan de pauw   0484/656 022

Anton gerits    0454/570 965

 

1 www.rescoopv.be

2 http://www.energielandschap.be/wind

3 Provincieraadbesluit Oost-Vlaanderen : http://docplayer.nl/9582033-Provincieraadsbesluit.html

4 Gemeenteraadbesluit Eeklo en concentratiegemeenten Meetjesland : http://www.oost-vlaanderen.be/documents/TH/3005535bijlage16%202014.02.17%20eeklogr%2017.02%20-%20visietekst.pdf

5 Beleidskader Wallonie : http://www.eolien.be/ckfinder/userfiles/files/CRD%281%29.pdf

6 REScoop.eu - The energy transition to energy democracy: https://www.youtube.com/watch?v=7gJpKb3kALg

7 http://www.ode.be/windenergie/de-cijfers/installaties

8 Energiecoöperaties - energie in eigen handen: https://www.youtube.com/watch?v=ikhhriZby5U